Когнітивне моделювання процесів управління знаннєвим розвитком регіонів
Подлужна Наталія Олексадрівна
д-р екон. наук
ORCID 0000-0003-4366-4969
Донецький національний технічний університет
Формат цитування
Подлужна Н.О. Когнітивне моделювання процесів управління знаннєвим розвитком регіонів. Управление экономикой: теория и практика. Чумаченковские чтения: сб. науч. трудов / НАН Украины, Ин-т экономики пром-сти. Киев, 2019. С. 64-80. DOI: https://doi.org/10.37405/2221-1187.2019.64-80
Мова статті
Українська
Анотація
Разработан инструментарий управления знаниевым развитием регионов. Обосновано, что знаниевое развитие регионов обеспечивается за счет накопления и эффективного использования знаниевых видов капитала. Предложен состав знаниевых видов капитала, к которым можно отнести интеллектуальный, человеческий и инновационный капиталы. Установлено, что большое значение для формирования экономики знаний в регионах должно иметь оптимальное соотношение объемов знаниевых видов капитала, на достижение которого влияют разноаспектные факторы. Доказано, что в состав основных факторов воздействия целесообразно отнести численность населения региона; общий объем знаний, которым обладают население, предприятия, научные учреждения, высшие учебные заведения и органы местного самоуправления региона; условия для реализации и раскрытия знаниевого потенциала населения региона. Разработаны когнитивные модели зависимости соотношения объемов интеллектуального, человеческого и инновационного видов капитала в зависимости от комбинации факторов влияния на успешность формирования экономики знаний в регионе. Установлено, что с целью организации эффективного процесса управления и осуществления своевременного контроля за проявлением нежелательных отклонений в структуре накопления объемов знаниевых видов капиталов на региональном уровне целесообразно внедрять специальный дистанционный механизм диспетчеризации, направленный на заблаговременное выявление и предотвращение проблемных ситуаций в создании и распространении новейших знаний. Определены ожидаемые тенденции знаниевого развития регионов Украины, определены на основе когнитивного моделирования оптимальное соотношение знаниевых видов капитала.
Ключові слова
когнитивное моделирование, экономика знаний, знаниевое развитие, интеллектуальный капитал, человеческий капитал, инновационный капитал, регион.
Referensces
- Edwinsson L. (2005). Corporate Longitude. Navigation in a knowledge-based economy. Moscow, Infra-M [in Russian].
- Shvets I.B., Pozdniakova S.V. (2011). Otsinka nahromadzhennia liudskoho kapitalu na promyslovykh pidpryiemstvakh [Assessment of human capital accumulation in industrial enterprises]. Donetsk, DonNTU; Nord-Press [in Ukrainian].
- Hrishnova O.A. (2001). Liudskyi kapital: formuvannia v systemi osvity i profesiinoi pidhotovky [Human capital: formation in the system of education and training]. Kyiv: Znannia [in Ukrainian].
- Amosov O.Yu., Gavkalova N.L. (2010). Upravleniye sintezirovannym kapitalom: innovatsionnyy aspekt [Synthetic capital management: an innovative aspect]. Biznes-Inform – Business Inform, 10, рр. 111-113 [in Russian].
- Vovkanych S., Semiv L. (2008). Liudskyi ta intelektualnyi kapitaly v ekonomitsi znan [Human and intellectual capital in the knowledge economy]. Visnyk NAN Ukrainy – Bulletin of the NAS of Ukraine, 3, рр. 13-23 [in Ukrainian].
- Inozemtsev V. (2006). V poiskakh razumnoy strategii [In search of a reasonable strategy]. Mirovaya ekonomika i mezhdunarodnyye otnosheniya – World Economy and International Relations, 7, рр. 124-128 [in Russian].
- Kolot A., Hryhorovych S. (2006). Sotsialno-trudovi aspekty zabezpechennia stiikoho rozvytku natsionalnoi ekonomiky [Socio-labor aspects of ensuring sustainable development of the national economy]. Ukraina: aspekty pratsi – Ukraine: aspects of work, 4, рр. 8-15 [in Ukrainian].
- Pozhuiev V.I. (2009). Intelektualnyi kapital yak stratehichnyi potentsial orhanizatsii [Intellectual capital as a strategic potential of the organization]. Humanitarnyi visnyk ZDIA – Humanitarian Bulletin ZDIA, 37, рр. 4-15 [in Ukrainian].
- Loseva O.V. (2009). Metodika otsenki sostoyaniya i analiza dinamiki razvitiya chelovecheskogo intellektual’nogo kapitala v organizatsii [Methodology for assessing the state and analyzing the dynamics of the development of human intellectual capital in an organization]. Izvestiya PGPU im. V.G. Belinskogo – News of PSPU im. V.G. Belinsky, 16, рр. 75-81 [in Russian].
- Brooking E. (2001). Intellectual capital. St. Petersburg, Pіter [in Russian].
- Podluzhna N.O. (2013). Vzaiemozviazok katehorii «intelektualnyi kapital» ta «znannia» [The relationship between the categories of “intellectual capital” and “knowledge”]. Ekonomika promyslovosti – Economy of industry, 4(64), рр. 91-99 [in Ukrainian].
- Chukhno A.A. (2012). Modernizatsiya ekonomiki i ekonomicheskaya teoriya [Modernization of the economy and economic theory]. Ekonomika Ukrainy – Economy of Ukraine, 9, рр. 4-12 [in Russian].
- Podluzhna N.O. (2018). Ekonomika znan: problemy ta perspektyvy formuvannia v rehionakh Ukrainy [Economy knowledge: problems and perspectives of formulations in the regions of Ukraine]. Kharkiv, FLP Panov A.N. [in Ukrainian].
- Podluzhna N.O., Pata Yu.O. (2016). Motyvatsiia do otrymannia znan yak chynnyk formuvannia ekonomiky znan v kraini [Motivation to acquire knowledge as a factor in shaping the knowledge economy in the country]. Suchasni napriamky rozvytku ekonomiky i menedzhmentu na pidpryiemstvakh Ukrainy – Modern directions of economic development and management at the enterprises of Ukraine, рр. 554-558. Proceedings of the 2nd All-Ukrainian Scientific and Practical Conference students, graduate students and young scientists. Kharkiv [in Ukrainian].
- Gorts A. (2007). Znaniye, stoimost’ i kapital. K kritike ekonomiki znaniy [Knowledge, value and capital. Toward a criticism of the knowledge economy]. Logos, №4 (61). Retrieved from http://intelros.ru/pdf/logos_4/gorc.pdf [in Russian].
- Stepanova T.Ye. (2004). Dialektika znaniy i chelovecheskogo kapitala [The dialectic of knowledge and human capital]. Vestnik Orenburgsokogo gosudarstvennogo universiteta – Bulletin of the Orenburg State University, 12., рр. 68-74 [in Russian].
- Podluzhna N.O. (2016). Metodolohichni osoblyvosti otsinky ekonomiky znan [Methodological features of knowledge economy assessment]. Zb. nauk. pr. Cherkaskoho derzhavnoho tekhnolohichnoho universytetu. Seriia: Ekonomichni nauky – Coll. Science. Cherkasy State Technological University. Series: Economic Sciences, 42, рр. 41-50 [in Ukrainian].
- Podluzhna N.O. (2016). Systematyzatsiia pidkhodiv do vyznachennia katehorii «ekonomika znan» [Systematization of approaches to the definition of the category “knowledge economy”]. Naukovi pratsi Kirovohradskoho natsionalnoho tekhnichnoho universytetu. Ekonomichni nauky – Scientific works of Kirovograd National Technical University. Economic sciences, Issue 30, рр. 303-317 [in Ukrainian].
- Bell D. (1967). Notes on the Post-Industrial Society. The Public Interest, №7, рр. 102-118.
- Bilovodskа O.A. (Eds.). (2012). Mekhanizm stratehichnoho upravlinnia innovatsiinym rozvytkom [Mechanism of strategic management of innovative development]. Sumy, Universytetska knyha [in Ukrainian].
- Poplavska Zh., Poplavskyi V. (2007). Intelektualnyi kapital ekonomiky znan [ntellectual capital of knowledge economy]. Visnyk NAN Ukrainy – Bulletin of the NAS of Ukraine, 2, рр. 52-62 [in Ukrainian].
- Mark W. McElroy (2002). Social Innovation Capital. Journal of Intellectual Capital, Vol. 3, Issue: 1, рр. 30-39. Retrieved from http://www.ingentaconnect.com. https://doi.org/10.1108/14691930210412827
- Podluzhna N.O. (2017). The role of economy of knowledge in the postindustrial environment. International Journal of New Economics and Social Sciences, №1 (5), рр. 130-142.
- Gol’dshteyn G.Ya. (2002). Ctrategicheskiy innovatsionnyy menedzhment: tendentsii, tekhnologii, praktika [Strategic innovation management: trends, technologies, practice]. Taganrog, Publishing house of TRTU [in Russian].
- Naselennia Ukrainy za 2016 rik. Demohrafichnyi shchorichnyk [The population of Ukraine in 2016. Demographic Yearbook]. (2017). Kyiv, State Statistics Service of Ukraine [in Ukrainian].
- Kolomytseva O.V. (2010). Stratehiia strukturnykh zmin ekonomiky rehioniv: metodolohiia i praktyka [Strategy of structural changes of economy of regions: methodology and practice]. Cherkasy, Brama-Ukraine [in Ukrainian].
- Libanovа E.M. (Eds.). (2006). Kompleksnyi demohrafichnyi prohnoz Ukrainy na period do 2050 r. [Comprehensive demographic forecast of Ukraine for the period up to 2050]. Kyiv, Ukrainian Center for Social Reforms [in Ukrainian].
Повний текст (.pdf)